Το Μεγάλο Λάθος του Νόλαν: Μια «Ειρηνίστρια»...

Του Tempus Invictus  

Η νέα, πολυδιαφημισμένη ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν, 

Η Οδύσσεια, καταγράφει ήδη εισπρακτική επιτυχία στα σινεμά, όμως 

πίσω από τα εντυπωσιακά πλάνα των 70mm IMAX κρύβεται

 μια τεράστια πολιτισμική αυθαιρεσία. 

Στην προσπάθειά του να αποδομήσει τον «μύθο του πολέμου» και

 να προσφέρει ένα ψυχολογικό δράμα, ο Νόλαν κάνει ένα 

θεμελιώδες, σχεδόν εξοργιστικό λάθος: παρερμηνεύει πλήρως

 τον χαρακτήρα της θεάς Αθηνάς.

Για τις ανάγκες του Χόλιγουντ, η Αθηνά (την οποία υποδύεται

 η Ζεντάγια) μετατρέπεται σε μια σιωπηλή, επικριτική φιγούρα 

που κουνάει το κεφάλι με αποδοκιμασία μπροστά στη βία

 του Οδυσσέα (Ματ Ντέιμον), λειτουργώντας ως η «ενοχή» του ήρωα.

 Αυτή η προσέγγιση μπορεί να εξυπηρετεί το σύγχρονο αντιπολεμικό 

αφήγημα, αλλά δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τον Όμηρο.

Το Μεγάλο Λάθος του Νόλαν: Μια «Ειρηνίστρια»

 που δεν Υπήρξε Ποτέ

Στο ομηρικό σύμπαν, η Αθηνά δεν είναι μια νεαρή κοπέλα-φάντασμα που

 υποφέρει από μετατραυματικό στρες (όπως αποκαλύπτεται στο τέλος 

της ταινίας, όπου παρουσιάζεται ως προβολή 

μιας γυναίκας από την Τροία).

 Η Αθηνά του Ομήρου είναι μια αμείλικτη πολεμική θεά. 

Η απόλυτη θεά του πολέμου που ακόμα και ο Άρης την  φοβόταν

Η Αθηνά της Ιλιάδας Διψάει για Μάχη: Στα αρχαία κείμενα, η θεά

 φοράει την πανοπλία του Δία, κρατά ένα τρομερό δόρυ και κατεβαίνει 

στο πεδίο της μάχης για να σφάξει Τρώες. Δεν νιώθει ενοχές. 

Δίνει «μένος» (πολεμική μανία) στον Διομήδη και τον Αχιλλέα

 και ξεγελάει τον Έκτορα για να οδηγηθεί στον θάνατο.

Ο Δούρειος Ίππος Ήταν Θρίαμβος, Όχι Προδοσία: Ο Νόλαν παρουσιάζει 

το τέχνασμα του Δούρειου Ίππου ως μια «αιματηρή προδοσία 

των κανόνων της φιλοξενίας» που στερεί από τον Οδυσσέα 

την εύνοια της θεάς. 

Στον Όμηρο συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο: η Αθηνά λατρεύει

 τον Δούρειο Ίππο επειδή αντιπροσωπεύει τη μῆτιν 

(την οργανωμένη, στρατηγική εξυπνάδα). 

Η Αθηνά δεν μισεί τη βία· μισεί την τυφλή, ανόητη βία 

που εκπροσωπεί ο αδελφός της, ο Άρης.

Η Σφαγή των Μνηστήρων Ήταν Δικό της Σχέδιο: Στην Οδύσσεια, 

η Αθηνά δεν εμφανίζεται για να εμποδίσει το αιματοκύλισμα στην Ιθάκη. 

Αντίθετα, η ίδια μεταμορφώνεται, καθοδηγεί τον Οδυσσέα 

και τον Τηλέμαχο , εκτρέπει τα βέλη των εχθρών τους και απολαμβάνει 

τη δικαιοσύνη που αποδίδεται μέσω της σφαγής των μνηστήρων.

Γιατί η Ταινία Αδικεί το Πρωτότυπο Έργο;

Το λάθος του Νόλαν δεν είναι απλά μια δημιουργική ελευθερία

(creative license). Είναι μια προβολή σύγχρονων δυτικών ενοχών πάνω 

σε έναν αρχαίο κώδικα τιμής. Οι αρχαίοι Έλληνες δεν έβλεπαν τον πόλεμο 

μέσα από το πρίσμα της χριστιανικής ή της σύγχρονης ηθικής. 

Ο πόλεμος ήταν μια σκληρή πραγματικότητα και η Αθηνά ήταν 

η λογική, η στρατηγική και η δικαιοσύνη μέσα σε αυτόν.

Αφαιρώντας από την Αθηνά τη θεϊκή της υπόσταση

 και μετατρέποντάς την σε μια εσωτερική ψυχολογική παραίσθηση

 του Οδυσσέα, ο Νόλαν υποτιμά το ίδιο το μεγαλείο της ομηρικής σκέψης. 

Η Οδύσσεια του 2026 είναι μια εξαιρετική χολιγουντιανή περιπέτεια 

φανταζυ, αλλά ως διασκευή του Ομήρου, παίρνει κάτω από τη βάση.