Καρτσωνάκης Πάν

Οι δρόμοι πρέπει πάντοτε να οδηγούνε κάπου αλλιώς  δεν έχει νόημα, χάνετε τον καιρό σας, μας έλεγε κι ο δάσκαλος, το έγραφαν βιβλία. Με σεβασμό τ ακούγαμε, κι αντίρρηση καμία. Δεν  ήθελα προβλέψιμη να είναι η ζωή μας μονόδρομος με σιγουριά να οδηγεί στο τέλος. Όμως τα χρόνια πέρασαν και με την εμπειρία κι εγώ τώρα κατάλαβα το λάθος των βιβλίων που ήτανε απόλυτα για τον σκοπό των δρόμων. Υπάρχουν περισσότεροι, δρόμοι, για να...χαθούμε.                                       Καρτσωνάκης Πάν

Στήνει παιχνίδια το μυαλό, αλλιώς δεν εξηγείται που τόσο ανελέητα συνέχεια  μ' εκδικείται  και μου σκαρώνει όνειρα με κάποια που ακόμα έχουν αφήσει άρωμα σε όλο μου το σώμα. Όσο ελέγχω το μυαλό θα πάω παραπέρα. Αυτό συμβαίνει δυστυχώς μονάχα την ημέρα. Μα έρχονται στον ύπνο μου, τα όνειρα σαν κόλα κι έτσι το ασυνείδητο ευθύς τ' αλλάζει όλα.  Λαβύρινθος κατάσταση, αρρώστησα που μπήκα δεν σκότωσα Μινώταυρο ούτε κι εκείνη βρήκα σκιές μόνο κι αρώματα, λεξούλες, τραγουδάκια να ξεγελιέμαι φτιάχνοντας στην άμμο παλατάκια. Η ποίηση σαν άρωμα μπορεί να ομορφαίνει  μα σε στοιχειώνει, σε πονά κι αυτό θα με τρελαίνει.                                         Πάν Καρτσωνάκης

Όπως υπάρχουν «ήρωες» πάντα σε «Θερμοπύλες» περιφρονώντας υλικά δωράκια εξουσίας και προτιμούν τον έντιμο αγώνα ως το τέλος έτσι υπάρχουν πάντοτε και κάποιοι «Εφιάλτες». Οι «ήρωες» που θ’ αρνηθούν, ασπίδα θα προτάξουν και θ’ απαντήσουν θαρρετά: «μολών» και ας «πεθάνουν». Δεν ξεπουλούν τις ηθικές πανάρχαιες αξίες έστω κι αν μάταιη φανεί σε κάποιους η θυσία. Ωστόσο έστω κι άσημους τους «ήρωες» τιμούμε και τους «προδότες» πάντοτε όλοι περιφρονούμε.                                         Καρτσωνάκης Πάν

Πολλά παιχνίδια το μυαλό αρέσκεται να παίζει να στήνει μπρος στα μάτια μας φαντάσματα και δράκους. Μας κατεβάζει στο βυθό, στα σύννεφα μας πάει ακόμη και το σώμα μας μπορεί να το ελέγχει. Υπάρχουν πλήθος τεχνικές το νου σου να ελέγχεις  και δάσκαλοι που το μπορούν αυτό να στο διδάξουν. Εκατομμύρια άνθρωποι επιθυμούν να λάβουν διακαώς τη φώτιση προτού «αποδημήσουν». «Γνώθι σ’ αυτόν», μπορεί αυτό που λέγαν οι αρχαίοι κλειδί να είναι, «μαγικό», ξεκλειδωτής του νου μας.                                   Καρτσωνάκης Πάν

Intentaron convertir el amor de algo divino, a algo vil y repugnante que deben ocultarlo. Que las personas en el  placer se sintieran pecadores y ensen̈aban la abstinencia,el arrepentimiento,el ayuno. Durante siglos lo lograron, sobrevivió  en secreto, se ocultó a escondidas y salió ilegalmente  y se convirtió en historia, canción de trovadores. Pero al final triunfó, volvió a salir a la luz. El amor es Dios que no hace compromisos.  Inmortal e implacable no teme a nadie.                            Pan Kartson akis Την απόδοση, στην Ισπανική γλώσσα έκανε η καθηγήτρια φιλόλογος των Ισπανικών.                      Γεωργία  Κόλλια Τον έρωτα προσπάθησαν από θεό να κάνουν κάτι αισχρό σιχαμερό που πρέπει να τον κρύβουν. Οι άνθρωποι στην ηδονή αμαρτωλοί να νοιώθουν  και δίδασκαν την αποχή, μετάνοια, νηστεία. Αιώνες τα κατάφεραν  επέζησε...

Κάποιες φορές που νοσταλγώ στιγμές του παρελθόντος αισθάνομαι πιο έντονα πόσο κακός ο χρόνος  που συνεχίζει πάντοτε να τρώει τα παιδιά του όπως ο μύθος των παλιών Ελλήνων για τον Κρόνο. Κι όσο θυμάμαι τώρα πως, έλεγα για τον χρόνο τότε που ήμουνα μικρός, πολλές φορές για γούστο με καθε τρόπο σκότωνα, μα τώρα με σκοτώνει παίρνοντας λες εκδίκηση για ότι του ‘χω κάνει. Ωστόσο σαν παρηγοριά έχω τις αναμνήσεις και ότι πέρασε σωστά ή λάθος δεν πειράζει.                                      Καρτσωνάκης Πάν 

Να περπατάς ξυπόλητη στις αμμουδιές θυμάμαι αλλά ποτέ στη θάλασσα δεν είχες κολυμπήσει. Δεν έμαθες από παιδί, μου έλεγες, φοβόσουν και τώρα που μεγάλωσες, πολύ αργά πως είναι. Γι αυτό κι εγώ σε πείραζα σε φώναζα γοργόνα και κείνο που φοβόσουνα πως ήταν ένας θρύλος που έλεγε πως στην στεριά, σαν βγει μία γοργόνα αν ξαναμπεί στη θάλασσα, πίσω δεν επιστρέφει. Ας είπανε πως πνίγηκες εγώ δεν τους πιστεύω η βάρκα όταν βούλιαξε,  ξανάγινες γοργόνα.                                     Πάν Καρτσωνάκης

Όταν διαβάζω στίχους, μου είναι αδιάφορο  με τι μάρκα στυλό έγραψε ο ποιητής.  Όταν κοιτάζω έναν πίνακα ζωγραφικής  ποτέ μου δεν αναρωτήθηκα  με τίνος εργοστασίου χρώματα  δούλεψε ο ζωγράφος.  Υποτιμούμε τη δουλειά ενός φωτογράφου όταν σκεφτόμαστε  τη μάρκα της φωτογραφικής του μηχανής. Οι εικόνες για να υπάρξουν, το μόνο που χρειάζονται είναι  ένα μυαλό που “ονειρεύεται”.  Κάποιον που «ταξιδεύει». Οι εικόνες δεν έχουν ανάγκη τους διάφορους κριτικούς τέχνης.  Οι εικόνες, αν κάτι χρειάζονται,  είναι τη ματιά μας και μόνο.  Τη δική μας τη ματιά και τη ματιά εκείνων  με τους οποίους μπορούμε να τις μοιραζόμαστε.  Τη ματιά όλων εκείνων  που θα τους «ταξιδέψουν»  και θα τις αγαπήσουν.         Πάν  Καρτσωνάκης

Δεν ξέρω τι να παίξω στα παιδιά  στην αγορά, στο Λαύριο. Είμαι μεγάλος, με τιράντες και γυαλιά  κι όλο φοβάμαι το αύριο. Πώς να κρυφτείς απ' τα παιδιά;  Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα.  Και μας κοιτάζουν με μάτια σαν κι αυτά  όταν ξυπνούν στις δύο η ώρα.  Ζούμε μέσα σ' ένα όνειρο που τρίζει  σαν το ξύλινο ποδάρι της γιαγιάς μας  μα ο χρόνος ο αληθινός  σαν μικρό παιδί είναι εξόριστος,  μα ο χρόνος ο αληθινός  είναι ο γιος μας ο μεγάλος κι ο μικρός. Δεν ξέρω τι να παίξω στα παιδιά  μα ούτε και στους μεγάλους, πάει καιρός που έχω μάθει ξαφνικά  πως είμαι ασχημοπαπαγάλος. Πώς να τα κρύψεις όλα αυτά;  Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλοι.  Και σε κοιτάζουν με μάτια σαν κι αυτά  όταν γυρνάς μέσα στην πόλη.  Ζούμε μέσα σ' ένα όνειρο που τρίζει  σαν το ξύλινο ποδάρι της γιαγιάς μας,  μα ο χρόνος ο αληθινός  σαν μικρό παιδί είναι εξόριστος,  μα ο χρόνος ο αληθινός  είναι ο γιος μας ο μεγάλος κι ...

Ο άνθρωπος που σ’ όνειρο, δεν είδε σαν κοιμόταν  κάτι που να λαχτάρησε ή κάτι που φοβόταν και που στο ξύπνιο του ποτέ δεν έχει επιθυμήσει νομίζω μάλλον πως στη γη δεν έχει κατοικήσει.  Ο άνθρωπος που έρωτας δεν έχει συγκλονίσει μπορεί να έζησε πολλά αλλά δεν έχει ζήσει και μην τον κάνεις φίλο σου απλά γνωστός σου να ΄ναι κι αυτούς τους τύπους οι σοφοί σ' απόσταση κρατάνε. Το έρωτα, οι Έλληνες, θεό τον είχαν κάνει Γι αυτόν αξίζει ο άνθρωπος να ζήσει, να πεθάνει!                                             Πάν Καρτσωνάκης

Είσαι απλά μια σύμπτωσ η σαν τις μορφές τριγύρω αλλά για μας, ο κόσμος μας, είναι η ύπαρξή μας. Σύννεφο είναι η ζωή νεράκι που κυλάει σταγόνα κι εξατμίζεται ανθός που δεν κρατάει. Ανθίζει και μαραίνεται κι όσο μοσχοβολάει μαζί και με τα χρώματα μπορεί να σε τρελάνει. Την ύμνησαν, την λάτρεψαν, της έγραψαν τραγούδια πάρα πολλοί τρελάθηκαν μα πιότερο απ’ όλους αυτοί που θυσιάστηκαν για τα ιδανικά τους είναι που την αγάπησαν σ’ όλο το μεγαλείο.                           Πάν Καρτσωνάκης

Σειρήνες, Κίρκη, Κύκλωπες, αυτά να μη φοβάσαι. Άνθρωπος έχεις γεννηθεί κι όρθιος πάντα να ‘σαι.  Μη ζητάς την ευτυχία θά ‘λθει μόνη της αυτή αν εσύ έχεις το  άγχος, μην ελπίζεις να σε βρει. Η ευτυχία ξεκινά από τον εαυτό μας στα ‘σώψυχα μας κρύβεται και μέσα στο μυαλό μας. Την ευτυχία μη ζητάς σε κόσμους μ' ουτοπίες. Πόνος, μιζέρια, θάνατος, ναρκωτικές ουσίες. Κοίτα τον κόσμο όρθιος μη σκύβεις το κεφάλι. Αγώνα θέλει τσαμπουκά και ως εσχάτων πάλη.                   Πάν Καρτσωνάκης

Entonces quise decirte,lo que sentìa sin embargo seria tonto por eso no dije palabra. Por màs bonitas palabritas te dijera en vano como nubes en el aire,se dispersarìan al final. El aire nos canta y nosotros no decimos nada solo miras con la mirada perdida, la taza como si leyeras lo que dicen los posos sobre el presente, el pasado y también el futuro. Como quien hace tiempo està listo como escribe Kavafis  me despedì en silencio y sin derramar una làgrima.                             Pan Kartsonakis Την απόδοση, στην Ισπανική γλώσσα έκανε η καθηγήτρια φιλόλογος των Ισπανικών.                             Γεωργία  Κόλλια Ήθελα τότε να σου πω, τι ένοιωθα κι ωστόσο θα ‘ταν ανόητο γι αυτό κουβέντα δεν σου είπα. Όσες λεξούλες όμορφες να σου ‘λεγα εις μάτην σαν σύννεφα στον άνεμο, θα σκόρπιζαν εντέλει. Μας τραγουδά, ο άνεμος κι εμείς δεν λέμε λέ...

Θα σου μιλώ για σιωπές και τούτον τον χειμώνα δίπλα στο τζάκι μοναχός χαζεύοντας ενθύμια και πότε-πότε γράφοντας μηνύματα και στίχους που όμως ξέρω τελικά, ποτέ δεν θα σου στείλω.  Θα σου μιλώ για σιωπές της πέτρας στο ποτάμι έτσι καθώς γλυκολαλιά της δίνει το νεράκι όταν τις νύχτες λούζονται νεράιδες τραγουδώντας και μαγεμένοι βάτραχοι, ένα φιλί προσμένουν.  Θα σου μιλώ για σιωπές της πέτρας στο σκοτάδι τις νύχτες τις αφέγγαρες που τριγυρνούν νεράιδες.                                         Πάν Καρτσωνάκης

Γοργόνας γάλα βύζαξαν, οι Έλληνες, πιστεύω κι από παιδιά, της θάλασσας, άκουγαν τις σειρήνες που τους νανούριζαν γλυκά, φούσκωναν το μυαλό τους το μέγα κράτος θαλασσών, μια μέρα να γνωρίσουν.  Πάντα στις φλέβες μας κυλά, αλάτι μες το αίμα που είναι απ την θάλασσα και βγαίνει στον ιδρώτα το βλέπεις και στα δάκρυα, κληρονομιά προγόνων. Ε, όχι δεν απέθαναν, μα ζουν στα κύτταρά μας.  Ωστόσο την Ιθάκη τους ποτέ δεν την ξεχνούσαν μια Πηνελόπη ήθελαν, πιστή, να τους  προσμένει.                                       Πάν Καρτσωνάκης

Ενας από τους κομβικούς μύθους του Εμπειρίκου  είναι ο μύθος του αθάνατου θεού Πανός,  ο οποίος αφήνει ανεξίτηλα τα ίχνη του  σε όλο το έργο του ποιητή.  Στην Παγκόσμια Συμπολιτεία της Νέας Εποχής,  στον «Μεγάλο Ανατολικό»,  «η επίσημος θρησκεία ήτο η του Πανός»,  ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη  και στο επιμνημόσυνο κείμενό του  για τη Μαρία Βοναπάρτη ο ποιητής δεν λησμονεί  «τους λαγαρούς αυλούς του αιωνίου Πανός».  Πόσο θα αυθαιρετούσαμε άραγε αν υποθέταμε ότι  ο Εμπειρίκος αναδέχεται και επανεγγράφει,  σαφώς μετατοπίζοντάς το και μετατονίζοντάς το,  ένα από τα πολλά θέματα της ιδιαίτερα  εκτεταμένης  παλαμικής ποίησης;  Στο «Αργώ ή Πλους αεροστάτου», λοιπόν,  ο Πέντρο Ραμίρεθ κραυγάζει:  «Ο Μέγας Παν δεν πέθανε!  Ο Μέγας Παν δεν πεθαίνει!»  Η κραυγή ετούτη, που επιχειρεί να αντισταθεί  στην ιστορία, στην ιστορία των θρησκειών  και των παθών, έχει ήδη ακουστεί σχεδόν ...