Καρτσωνάκης Πάν

Οι άνθρωποι αρέσκονται τ’ αυτιά τους να χαϊδεύουν κι όσοι τους  λεν δυσάρεστα ούτε να τους ακούσουν. Μα η αλήθεια πάντοτε, ευχάριστη δεν είναι μόνο γενναίοι άνθρωποι να την ακούν αντέχουν. Ωστόσο πρέπει να δεχτώ πως πιο πολύ γενναίοι  είναι αυτοί που τόλμησαν δυσάρεστα να λένε ακόμη κι όταν γνώριζαν το κόστος ότι θα ‘ταν όχι απλά ο θάνατος μα και βασανιστήρια. Τιμή και δόξα, ήρωες, τουλάχιστον οι άλλοι, όλοι εμείς, τουλάχιστον, την μνήμη τους τιμούμε.                                       Πάν Καρτσωνάκης

Si el viento tuviera color carne mis sueños y senderos la mente  yo no amaría . Se habría apagado el fuego que vive en mis entrañas y la alimento con sueños esperanzas y versos. Pero el viento voz  solamente posee y su carne sabe  sòlo devorar sueños. Mas mi mente intransitable  bosque seguirá siendo  y yo perdido ando grito, escribo, busco sonrío, hago gestos  espero y amo.                      Pan kartsonakis Την απόδοση, στην Ισπανική γλώσσα έκανε η καθηγήτρια φιλόλογος των Ισπανικών.                     Γεωργία  Κόλλια Αν είχε χρώμα ο άνεμος σάρκα τα όνειρά μου  και μονοπάτια το μυαλό  εγώ δεν θ΄ αγαπούσα. Θα είχε σβήσει η φωτιά που ζει στα σωθικά μου και την ταΐζω όνειρα,  ελπίδες και στιχάκια. Όμως ο άνεμος φωνή  μονάχα διαθέτει  και όνειρα η σάρκα μου να τρώει μόνο ξέρει. Μα το μυαλό μου αδιάβατο  θα παραμένει δά...

Πάντα στις φλέβες μας κυλά, αλάτι μες το αίμα που είναι απ την θάλασσα και βγαίνει στον ιδρώτα το βλέπεις και στα δάκρυα, κληρονομιά προγόνων. Ε, όχι δεν απέθαναν, μα ζουν στα κύτταρά μας.  Γοργόνας γάλα βύζαξαν, οι Έλληνες, πιστεύω κι από παιδιά, της θάλασσας, άκουγαν τις σειρήνες που τους νανούριζαν γλυκά, φούσκωναν το μυαλό τους το μέγα κράτος θαλασσών, μια μέρα να γνωρίσουν.  Ωστόσο την Ιθάκη τους ποτέ δεν την ξεχνούσαν μια Πηνελόπη ήθελαν, πιστή, να τους  προσμένει.                   Πάν Καρτσωνάκης

Διόλου δεν έφυγαν Διόλου δεν έφυγαν Αναπνέουν ακόμη εδώ. Σαν τα λουλούδια την Άνοιξη. Υπάρχει το άρωμά τους. Αγριολούλουδα που επιμένουν. Τι και αν ρήμαξαν τα σπίτια τους, βεβήλωσαν τα ιερά τους, έσπασαν τ αγάλματα με τη μορφή τους κι έκαψαν τα γραφτά τους. Υπάρχουν ακόμη εδώ! Γκρέμισαν κι έφεραν στο έδαφος  τους ιερούς ναούς τους. Ξερίζωσαν τη θύμησή τους; Όχι δεν έφυγαν ποτέ από τη χώρα τους. Υπάρχουν πάντοτε στη γη που τους ξεγέννησε. Διόλου δεν έφυγαν κυνηγημένοι. Αναπνέουν ακόμη. Το άρωμά τους υπάρχει ακόμη εδώ. Όσες γενιές και να περάσουν.                 Πάν Καρτσωνάκης They never left. They still breathe in here. Like the flowers in springtime. Their perfume exists. Wildflowers that persist. What if their temples are ravaged,their sacred places are desecrated,their statues are broken and their writings are burned .  They are still here! Their sacred temples were destroyed and demolished. But their remembrance was not washed ...

Δεν είναι άνεμος αυτός, που τραγουδά στη στέγη  και με σταγόνες της βροχής, στο τζάμι μου δακρύζει. Ούτε αυτός που μου χτυπά,την πόρτα όλη νύχτα  και με το δέντρο στην αυλή, γλεντάει και χορεύει. Είναι ο άνεμος αυτός, που τρίζει τα παντζούρια, βαδίζει στον διάδρομο και μου ‘σπασε τη γλάστρα; Είναι ο άνεμος αυτός που ψιθυρίζει λόγια,  σφυρίζει μία μουσική που μοιάζει σαν να κλαίει; Μα φυσικά ο άνεμος, δεν μπαίνει μες στο σπίτι αλλά αυτός που έρχεται, στο σπίτι να πεθάνει μα ίσως και να έρχεται να γεννηθεί και πάλι.                                   Πάν Καρτσωνάκης 

24 ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ 1945 Η πιο ωραία θάλασσα: αυτή  που ακόμα δεν ταξιδέψαμε. Το πιο ωραίο παιδί: ακόμα δε μεγάλωσε. Οι πιο ωραίες μέρες μας:  αυτές που ακόμα δε ζήσαμε. Κι ο πιο ωραίος λόγος που θέλω να σου πω:  αυτός που ακόμα δε σου είπα. Το παραπάνω ποίημα του Ναζίμ Χικμέτ είναι από τα ποιήματα των 9 & 10 μ.μ που έγραψε στη φυλακή στις 24 του Σεπτέμβρη όπως λέει και ο τίτλος . Ο Ναζίμ μπορεί και γράφει αυτούς τους υπέροχους στίχους που ξεχειλίζουν ελπίδα έχοντας ήδη  8 χρόνια στη φυλακή, όπως και ο ίδιος γράφει μια μέρα μετά: 25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ 1945 Εννιά η ώρα. Στην αυλή χτύπησε το καμπανάκι, κλείνουν όπου να 'ναι  τα κελιά. Η φυλακή  κράτησε κάπως παραπάνω  αυτή τη φορά: 8 χρόνια. Να ζεις, είναι μια υπόθεση γεμάτη ελπίδα,  αγαπημένη μου,  να ζεις, είναι μια υπόθεση σοβαρή,  όπως και το να σ' αγαπώ. Αμέσως μετά  και στο ποίημα της επομένης ημέρας γράφει: "Το χειρότερο είναι να κουβαλάει ο άνθρωπος τη φυλακή μέσα του". Φιλικά Πάν Καρτσων...

Δεν είναι μόνο οι ζωγραφιές  αλλά και κάποιων οι σκιές, στα γκράφιτι στους δρόμους κι όταν τα δυο τους σμίγουνε αχειροποίητες γεννούν εικόνες που τις βλέπουν να ζωντανεύουν, σπάνια μα σίγουρα συμβαίνει,  μόνο τις νύχτες,  ποιητές, παιδάκια ή αλήτες. Είναι σκιές απουσιών,  ανθρώπων που όταν ζούσαν τόσο πολύ αγάπησαν, την πόλη,  που στοίχειωσαν. Κι όπως δεν γίνεται ποτέ να φαίνονται τη μέρα, μονάχα νύχτες, φυσικά, τις βλέπουν να υπάρχουν  μόνο αυτοί που σαν τρελοί μπορούν να "ταξιδέψουν". Σαν τα παιδιά, αφήνονται και οι σκιές τους πάνε  ούτε ρωτούν το προς τα που, ούτε κι αυτές τους λένε.                                   Πάν Καρτσωνάκης

Ένα καλό βιβλίο ή ένα ενδιαφέρον άρθρο  σε ένα περιοδικό,  είναι η καλύτερη παρέα  για τις μικρές και μοναχικές  νυχτερινές  ώρες, που μπορείς να μοιραστείς  εσύ και το μυαλό σου. Το μυαλό σου να σε ταξιδεύει ελεύθερο με τη μυρωδιά  του φρέσκου καφέ και το τσιγάρο να καίει στο τασάκι,  λιβάνι στην έμπνευση!  Δίπλα σου το στυλό και το χαρτί, να κρατάς σημειώσεις  και η μουσική να γεμίζει το τοπίο με την παρουσία της. Όλοι οι άλλοι να κοιμούνται  (εκτός από σένα και κάτι άλλα φαντάσματα)  και συ σαν κολασμένος να γυρνάς από σελίδα σε σελίδα  και σαν να πίνεις αίμα από τα ίχνη που άφησαν  κάποιοι άλλοι κολασμένοι πριν από σένα . Πίνεις αίμα και σου πίνουν, έτσι καθώς ανασταίνεις κάποιους  που πέρασαν από τον υλικό κόσμο μας,  σε άλλα επίπεδα πνευματικά,  αφήνοντάς μας την αγωνία τους. Κάποιους που με έκπληξη, πολλές φορές,  ανακαλύπτεις πόσο ίδιοι με εσένα είναι.  Σου τραβούν συνεχώς κουρτίνες μπ...

Πολύ συχνά το σούρουπο και πριν να έλθει νύχτα τα βήματά σου σ έφερναν στης πόλης το λιμάνι εκεί που θα φευγαν γι'αλλού τα πλοία που 'χαν δέσει. Τα κοίταζες σιωπηλός ώσπου να σκοτεινιάσει κι ύστερα πάλι γύρναγες ξανά στους ίδιους δρόμους. Έτσι που ρίζωσες εδώ, γι΄ αλλού να μην ελπίζεις. Όλο να φύγεις ήθελες, σχεδίαζες ταξίδια...... Στην  πόλη σου ασφυκτικά πίστευες πως πνιγόσουν κι ανόητα χαράμιζες  άσκοπα τον καιρό σου εγκλωβισμένος στα μικρά κι ασήμαντα δρομάκια με τα λαμπρά ονόματα, που έγραφε κι ο Κώστας ο Καρυωτάκης λίγο πριν, αυτόχειρας δραπέτης, από την Πρέβεζα βρεθεί στων ιδεών την πόλη που "νομοθέτας της, κανείς γελάει τυχοδιώκτης".                                       Πάν  Καρτσωνάκης

Όλα τα σχέδια, στα χαρτιά, που έκανα θα μείνουν και οι προθέσεις, στο μυαλό και μόνο θα υπάρχουν σαν κείνες τις ψαρόβαρκες στην αμμουδιά ριγμένες που σαν παιδιά νομίζαμε, τον κόσμο πως γυρίσαν. Γοργόνες, Κύκλωπες, θεριά, σειρήνες, Λαιστρυγόνες τέτοια ταξίδια σ'όνειρα και μόνο έχω κάνει. Παρηγορούμαι, σκέφτομαι, ακόμη κι o Οδυσσέας την Καλυψώ παράτησε, την Ναυσικά στο τέλος για να γυρίσει, θαλπωρή να βρει στο σπιτικό του έστω κι αν αναγκάστηκε μνηστήρες να σκοτώσει. Ίσως και να μετάνιωσε, που πήγε ως την Τροία μα είμαι σχεδόν σίγουρος πως πρέπει να ‘χε τύψεις για τους αθώους, τους απλούς, τους Τρώες, τους γερόντους τα γυναικόπαιδα κι αυτήν, που έκαψαν την πόλη.                         Πάν Καρτσωνάκης

Σαν θεατρίνος, την στιγμή που έσβησαν τα φώτα και η αυλαία έπεσε........σαν μπεις στο καμαρίνι την ώρα που ξεβάφεσαι και γδύνεσαι τον ρόλο χάνεις την λάμψη και θνητός αποχωρείς σαν όλους. Σαν θεατρίνος στη σκηνή, τους ρόλους ερμηνεύεις που δυστυχώς πολλές φορές, άλλοι σου έχουν γράψει πριν γεννηθείς κι ίσως  μπορεί  αυτό να το γνωρίζεις αλλά κομπάζεις δυστυχώς αυτόφωτος πως είσαι.  Εδώ μπαίνει ερώτηση κι όχι να ζεις ή όχι, αλλά πώς πρέπει τελικά, να ζεις και να πεθαίνεις.                                    Πάν Καρτσωνάκης

Στήνει παιχνίδια το μυαλό, αλλιώς δεν εξηγείται που τόσο ανελέητα συνέχεια  μ' εκδικείται  και μου σκαρώνει όνειρα με κάποια που ακόμα έχουν αφήσει άρωμα σε όλο μου το σώμα. Όσο ελέγχω το μυαλό θα πάω παραπέρα. Αυτό συμβαίνει δυστυχώς μονάχα την ημέρα. Μα έρχονται στον ύπνο μου, τα όνειρα σαν κόλα κι έτσι το ασυνείδητο ευθύς τ' αλλάζει όλα.  Λαβύρινθος κατάσταση, αρρώστησα που μπήκα δεν σκότωσα Μινώταυρο ούτε κι εκείνη βρήκα σκιές μόνο κι αρώματα, λεξούλες, τραγουδάκια να ξεγελιέμαι φτιάχνοντας στην άμμο παλατάκια. Η ποίηση σαν άρωμα μπορεί να ομορφαίνει  μα σε στοιχειώνει, σε πονά κι αυτό θα με τρελαίνει.                                     Πάν Καρτσωνάκης  

Οι πέτρες, έχουν να μας πουν αρχαίες ιστορίες αποκαλύπτουν σκοτεινά συμβάντα, απ’ τους μύθους αρκεί να μάθεις την γραφή που έχουν χαραγμένη απάνω τους ή μέσα τους εκατομμύρια χρόνια. Οι πέτρες έχουν και φωνή, ήχους εγκλωβισμένους και φανερώνουν μυστικά που μύστες ξεκλειδώνουν αλλά και κάποιοι ποιητές με θεϊκή μανία αποκαλύπτουν γράφοντας κάποιες πτυχές αλήθειας. Ωστόσο κάποιες μαρτυρούν κι ανθρώπων ιστορίες που λάξευσαν ή έκτισαν μ αυτές τις ίδιες πέτρες.                                         Πάν Καρτσωνάκης

Στο σπίτι πάντα άναβε, η μάνα μου, καντήλι αφού πρώτα-πρώτα άλλαζε το χθεσινό φιτίλι. Ύστερα θα καθάριζε τα λάδια στο ποτήρι κι απ το καλό του φαγητού, έβαζε λαδωτήρι!  Τέλος το ακούμπαγε, αφού το ΄χε ανάψει  μέσα σε πιάτο με νερό κι όχι να μη μας κάψει, αλλά σαν έλθουν οι ψυχές, μου έλεγε, το βράδυ με το νερό δεν καίγονται και πίνουνε το λάδι! Είναι ψυχές, μου έλεγε, προγονικές που κάνουν  γλέντια, γιορτές, συνάθροιση, όπως προτού πεθάνουν!                         Πάν Καρτσωνάκης